Ana sayfa

Dışarıda yemek yerken tuz tüketimi nasıl azaltılır?

Dışarıda yemek yerken tuz tüketimini azaltmak için az işlenmiş malzemelerle hazırlanan yemekleri seçin, sipariş verirken daha az tuz kullanılmasını ve sosların ayrı gelmesini isteyin. Masada yemeğe tuz eklememek de işe yarar; ancak mutfakta kullanılan tuz, hazır çeşniler, salamura ürünler ve porsiyon büyüklüğü de aldığınız tuz miktarını etkiler.

Günlük tuz sınırını aşmamak için nelere dikkat etmelisiniz?

Dünya Sağlık Örgütü, yetişkinlerin günde 5 gramdan az tuz tüketmesini önerir. Yaklaşık bir çay kaşığına karşılık gelen bu miktara yalnızca sizin eklediğiniz tuz değil, ekmekten peynire ve restoran yemeğine kadar gün boyunca yediğiniz bütün besinlerdeki tuz dahildir.

Restoranda tarifin ayrıntılarını bilmeden kaç gram tuz yediğinizi kesin olarak hesaplayamazsınız. Bunun yerine aynı öğünde çorba, turşu, şarküteri ürünleri, bol soslu ana yemek ve tuzlu içeceği bir araya getirmemeye çalışın. Birden fazla tuzlu ürün yerine, sevdiğiniz birini küçük porsiyonda seçip diğer yemekleri daha sade tutun.

Menüde besin değerleri varsa porsiyon başına sodyum miktarlarını karşılaştırın. Sodyum, sofra tuzunun yapısında bulunan bir mineraldir; başka gıda bileşenlerinden de sodyum alabilirsiniz. Bu yüzden aynı ağırlıktaki sodyum ve tuz birbirine denk değildir. ABD Gıda ve İlaç Dairesi, tadı tuzlu olmayan bazı besinlerin de sodyum içerebildiğini belirtir.

Menüden daha az tuzlu yemek nasıl seçilir?

Yalnızca yemeğin pişirme yöntemine değil, içeriğine ve nasıl hazırlandığına da bakın. Izgara et, önceden tuzlu bir karışımda bekletilmişse az tuzlu olmayabilir. Mutfakta buharda pişen sebzeye de servis öncesinde tuzlu sos eklenebilir; menüdeki kısa açıklamayla yetinmeyin.

Siparişe karar verirken şu noktalara dikkat edin:

  • Marine edilmemiş, sipariş üzerine pişirilen et, tavuk veya balık olup olmadığını sorun.
  • Salam, sosis, sucuk ve pastırma içeren yemekler yerine işlenmemiş etle hazırlanan yemeklere bakın.
  • Turşu, zeytin, salamura peynir ve füme ürünleri bir arada içeren tabakları daha az tercih edin.
  • Yemekte hazır et suyu, bulyon veya çeşni karışımı kullanılıp kullanılmadığını öğrenin.
  • Peynir, sos ve garnitürünü ayrı seçebildiğiniz yemekleri tercih edin.

Önceden hazırlanmış yemeklerin tuzunu sonradan azaltmak çoğu zaman mümkün değildir. Mutfakta çorba, pilav, güveç ve tencere yemeklerini büyük miktarlarda hazırlayabilirler. Böyle bir yemekte ısrar etmek yerine, tuzsuz ya da daha az tuzla hazırlayabilecekleri başka bir yemek isteyin.

Vejetaryen veya sebzeli bir yemeğin mutlaka az tuzlu olduğunu düşünmeyin. Peynir, soya sosu, salamura malzemeler ve hazır soslar yemeğin tuz miktarını artırabilir. Salata seçerken de yalnızca yeşilliklere değil, üzerine eklenen malzemelere bakın.

Sipariş verirken tuzu azaltmak için ne söylemelisiniz?

İsteğinizi sipariş verirken, servis görevlisi siparişi mutfağa iletmeden önce açıkça söyleyin. Yalnızca “Az tuzlu olsun” demek yerine, hangi aşamada değişiklik istediğinizi belirtin. Böylece servis görevlisi mutfağa daha açık bir not iletebilir.

Örneğin, “Mümkünse pişirirken tuz eklemeyin; sosu da ayrı getirin” diyebilirsiniz. Ardından “Eti önceden marine ettiniz mi?” veya “Sebzeleri tuzlu suda mı haşlıyorsunuz?” diye sorun. Aldığınız yanıtla seçtiğiniz yemeği isteğinize göre hazırlayıp hazırlayamayacaklarını anlayabilirsiniz.

Yemeğe ayrıca tuz eklenmemesi, yemeğin tuzsuz olduğu anlamına gelmez. Mutfakta hazır sos, peynir veya önceden hazırlanmış harç kullanılıyorsa yemekte yine tuz bulunur. İsteğinizi karşılayamıyorlarsa servis görevlisinden sade hazırlayabilecekleri iki ya da üç yemek önermesini isteyin.

Sos, meze ve garnitürleri nasıl seçmelisiniz?

Sosu tabağın üzerine döktürmek yerine küçük bir kapta isteyin ve önce yemeğin tadına bakın. Gerek duyarsanız yalnızca yiyeceğiniz lokmaya az miktarda ekleyin. Soya sosunu, hazır salata soslarını ve tuzlu peynirli sosları bu şekilde kullanarak miktarını daha kolay kontrol edebilirsiniz.

Yemeğin yanında gelenler için şu değişiklikleri isteyebilirsiniz:

  • Patates kızartmasına servis öncesinde tuz eklememelerini isteyin.
  • Pilav veya soslu makarna yerine tuz eklenmemiş sebze olup olmadığını sorun.
  • Salatanın peynirini, zeytinini ve turşusunu ayrı getirtin.
  • Meze seçerken sade yoğurda ve sebze mezelerine tuz ekleyip eklemediklerini sorun.
  • İçecek olarak suyu tercih edin; ayranı tuzsuz hazırlayıp hazırlayamayacaklarını öğrenin.

Yemeğe lezzet katmak için limon, sirke ve baharat isteyebilirsiniz. Karabiber, pul biber ve kuru otları tek başına kullanın; baharat karışımlarının tuz içerip içermediğini sorun. Limon veya sirke yemeğin tuzunu ortadan kaldırmaz, yalnızca tuz eklemeden yemeği damak tadınıza göre tatlandırmanıza yardımcı olur.

Porsiyonları küçültüp sofrada daha az tuz nasıl tüketirsiniz?

Aynı tarifle hazırlanan bir yemeğin büyük porsiyonunu yediğinizde daha fazla tuz alırsınız. Küçük porsiyon seçin veya büyük bir ana yemeği paylaşın. Yanına salata söyleyecekseniz sosunu ve tuzunu ayrı isteyin; böylece porsiyonu küçültürken öğüne başka bir tuz kaynağı eklememiş olursunuz.

Yemek gelmeden önce ekmek, peynir, zeytin ve turşuyu sürekli atıştırmak yerine hangisini yemek istediğinize karar verin. Ortaya gelen tabaklardan kendi tabağınıza küçük bir miktar alın. Ne kadar yediğinizi bu şekilde, ortak tabaktan tekrar tekrar almaya kıyasla daha kolay takip edersiniz.

Yemeğin tadına bakmadan tuzluğa uzanmayın. Önce birkaç lokma yiyin; yemeğin tadını yavan bulursanız limon veya tuzsuz baharat deneyin. Bütün alışkanlıklarınızı bir anda değiştirmek zor geliyorsa önce sofrada tuz eklemeyi bırakın, ardından sos ve garnitür tercihlerinizi değiştirin.

Sık sorulan sorular

Yemek fazla tuzlu gelirse ne yapmalısınız?

Yemeği bitirmek zorunda değilsiniz; servis görevlisine durumu bildirip daha sade bir yemek isteyin. Yemekle birlikte su içmek veya yemeğe limon sıkmak, aldığınız tuz miktarını azaltmaz. Sos henüz yemeğe karışmadıysa sosu kullanmadan yiyebilirsiniz.

Deniz tuzu veya pembe tuz daha mı sağlıklı?

Deniz tuzu ve pembe tuz da sodyum içerir; tuzu azaltmak için yalnızca tuzun türünü değiştirmeye güvenmeyin. Restoranda hangi tuzun kullanıldığından çok, yemeğe ne kadar eklendiğine ve diğer malzemelerin ne kadar tuz içerdiğine odaklanın.

Doktorunuz tuzu kısıtladıysa nasıl sipariş vermelisiniz?

Hipertansiyon, kalp veya böbrek hastalığı nedeniyle size özel bir beslenme planı verildiyse doktorunuzun ya da diyetisyeninizin belirlediği sınıra uyun. Sipariş sırasında tuz kısıtlamanızı açıkça belirtin; mutfak çalışanları yemeğin içeriği hakkında kesin bilgi veremiyorsa başka bir yemek seçin. Potasyum içerebilen tuz ikamelerini de doktorunuza veya diyetisyeninize danışmadan kullanmayın.

Kaynaklar